خداحافظی با سیگار، سلام بر تندرستی

سرطان ريه‏
فست سئو

براساس گزارش سازمان جهانی بهداشت، حدود ۳/۱میلیارد نفر در جهان سیگار می‌کشند که یک میلیارد نفرشان مرد و ۳۰۰ میلیون نفرشان، زن هستند و این در حالی است که بیشتر این افراد در کشورهای در حال توسعه زندگی می‌کنند که کشور ما نیز از این معضل بهداشتی، اجتماعی و اقتصادی برکنار نیست.

درگزارش یادشده همچنین آمده است که مصرف سیگار و تنباکو به عنوان دومین علل مرگ و میر در دنیا شناخته شده است، به طوری که سیگار سالانه جان ۶ میلیون نفر در جهان را می‌گیرد و به عبارت دیگر، در حال حاضر هر ۶ ثانیه یک نفر، روزانه بیش از ۱۵ هزار نفر و سالانه حدود ۶ میلیون نفر بر اثر استعمال دخانیات، جان خود را از دست می‌دهند که با ادامه این روند، سالانه بیش از۱۰ میلیون مرگ تا سال۲۰۲۰ میلادی پیش بینی می‌شود. ‏

بر اساس این بررسی‌ها، روزانه بیش از ۱۵ میلیارد نخ سیگار در سراسر جهان مصرف می‌شود که به عبارت دیگر هر دقیقه ۱۰ میلیون نخ و یا ۶/۵ تریلیون نخ در سال است و به آن معناست که روزانه به ازای هر نفر ساکن کره زمین ۳ نخ سیگار به فروش و مصرف می‌رسد. ‏

کارشناسان معتقدند، مرگ هر فرد سیگاری به غیر از زیان‌های فردی، موجب آسیب دیدن جدی و ضرر هنگفت بودجه سلامت عمومی مردم و نهایتا ضربه به توسعه کشور‌ها می‌شود و نیز حمایت از اجرای قوانین بهداشتی، ممنوعیت استعمال دخانیات در اماکن عمومی و آگاهی دادن به عامه مردم برای احقاق حق و جلوگیری از تجاوز به حریم سلامت آنان و آلوده نکردن هوا، از مهم‌ترین مواردی است که باید مورد توجه قرار گیرد.‏

‏ آمار چه می‌گوید؟

در ایران نزدیک به ۲۱ درصد آقایان و ۳ درصد خانم‌ها سیگاری هستند و سالانه نزدیک به ۶۵ میلیارد نخ سیگار کشورمان دود می‌شود و این جمعیت ۸ تا۱۰ میلیون‌ نفری، روزانه حداقل۱۰ میلیارد تومان را به باد می‌دهند، که البته هزینه‌های مربوط به قلیان باید جداگانه محاسبه شود.‏

براساس محاسبات بانک جهانی، دولت‌ها ۲ برابر این ارقام هزینه مداوای بیماری‌های ناشی از مصرف دخانیات می‌کنند، یعنی حداقل۲۰ میلیارد تومان در روز به بودجه عمومی کشورها، خسارت وارد می‌شود. فرمول محاسبه ساده چنین است که هر یک میلیون نخ سیگار مصرفی معادل مرگ یک نفر است و این رقم در ایران معادل سقوط یک هواپیمای مسافربری در روزاست! البته در این میان افراد بیگناه که در معرض دود تحمیلی سیگار و قلیان قرار می‌گیرند، نیز بی‌نصیب نیستند و بر اساس همین فرمول۱۰ درصد این رقم سهم آنهاست، یعنی ۶ هزار نفر در سال! باعث تأسف بیشتر است که تقریبا یک‌سوم این مرگ‌ومیر‌ها در کودکان اتفاق می‌افتد.

مرگ بر اثر مصرف سیگار

دکتر سید حسن ‌هاشمی ـ وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در مصاحبه با خبرگزاری ایرنا در مورد استعمال سیگار در کشور اظهار داشته است: وزارت بهداشت و درمان قربانی استعمال دخانیات است و این در حالی است که بخش عمده‌ای از اعتبارات حوزه سلامت این وزارتخانه صرف درمان بیمارانی می‌شود که باسیگار، زندگی کرده‌اند.

وی با تاکید بر اینکه با توجه به آمار فزاینده مصرف دخانیات در کشور، باید اقدامات جدی تری برای کنترل دخانیات انجام شود، می‌گوید: عزم جدی برای تغییر رویکردهای گذشته به منظور مبارزه با استعمال دخانیات، ضروری است.

وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با بیان این مطلب کهسیگار منجر به سالانه۵۰ هزار مورد مرگ می‌شود که قابل پیش بینی و پیشگیری است، می‌افزاید: سالانه حداقل۵۰ میلیارد نخ سیگار در ایران مصرف می‌شود و دخانیات سالانه بیش از ۶ میلیون نفر را در جهان می‌کشد.

وی با تاکید بر ضرورت بهره گیری از الگوهای بین‌المللی موفق در کاهش مصرف دخانیات می‌گوید: متأسفانه مصرف دخانیات اعم ازسیگار و قلیان رو به افزایش است و این در حالی است که حدود۱۰ و نیم میلیون نفر در کشورمانسیگار می‌کشند و متاسفانه مصرف آن در زنان هم رو به افزایش است.

دکتر‌هاشمی یادآوری می‌کند: استعمال دخانیات از نظر عوارض عامل۹۰ درصد مشکلات ریوی، ۸۰ درصد برونشیت مزمن، و ۲۵ درصد سایر بیماری‌های ناشی از مصرف دخانیات است.

وی می‌گوید: بخش مهمی از اعتبارات حوزه سلامت که باید به مصرف تأمین بهداشت عمومی و درمان مردم برسد، صرف بیماری‌های ناشی از استعمال دخانیات می‌شود.

ابتلا به سرطان ریه‏

وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با اشاره به این مطلب که۵۰ درصد از علت مرگ‌های ناشی از ابتلا به بیماری‌های قلبی و سکته مغزی، مصرف دخانیات است می‌افزاید: متاسفانه ابتلا به این بیماری‌ها در این افراد ۲ تا ۴ برابر بیشتر است، به طوری که ابتلا به سرطان ریه در سیگاری‌ها ۲۳ برابر در مردان و ۱۳ برابر در زنان بیشتر است و نوزادانی که از مادران سیگاری متولد می‌شوند، حدود۳۰۰ گرم کم وزن‌تر هستند.

وی یادآوری می‌کند: کاهش استعمال دخانیات نیاز به همکاری‌های فرابخشی در حوزه‌های آموزش و پرورش، آموزش عالی، ورزش و سایر حوزه‌های مرتبط دارد.

دکتر‌هاشمی با بیان اینکه متاسفانه در حوزه پیشگیری از استعمال دخانیات، رسانه‌ها خیلی اثربخش نبوده‌اند و در برخی موارد اثرات تخریبی نیز داشته‌اند، اظهار امیدواری کرده است که در برنامه ششم توسعه و تصویب لایحه بودجه، بعد از چند سال تلاش، توجه ویژه‌ای به این موضوع مهم صورت گیرد تا بتوان در حوزه کنترل دخانیات، موفق عمل کرد.‏

مضرات سیگار ‏

دکتر محمد سجاد رضایی ـ متخصص بیماری‌های داخلی در مورد مضرات مصرف سیگار به گزارشگر روزنامه اطلاعات می‌گوید: بیش از۴۰۰۰ ماده شیمیایی در دود تنباکو وجود دارد که حداقل۲۵۰ ماده آن، مضر است و بیش از۵۰ ماده شیمیایی موجود در دود تنباکو نیز موجب ابتلا به سرطان می‌شود. تماس با دود افراد سیگاری در بزرگسالان، موجب بروز بیماری‌های شدید قلبی، تنفسی و سرطان ریه می‌شود و در نوزادان نیز تماس مستمر با دود سیگار به مرگ ناگهانی آنان می‌انجامد و باعث می‌شود که زنان باردار، نوزادان کم‌وزن به دنیا آورند.‏

وی می‌افزاید: در هر نخ سیگار ۲۰ ماده سمی و سرطان زا وجود دارد که موجب افزایش خطر ابتلا به سرطان می‌شودو این در حالی است که مواد خطرناک سمی مانند سیانور، بنزن، فلزات سنگین، سرب و کورم هم که درسیگار وجود دارد، با استنشاق، وارد بدن می‌شود. این مواد در دراز مدت موجب بروز سرطان‌هایی مانند ریه، حنجره، حفره دهان، حلق، مری، معده، لوزالمعده، کلیه، مثانه و دهانه رحم می‌شود، به طوری که بر اساس تحقیقات انجام شده در صورت ادامه استعمال دخانیات توسط افراد سیگاری، احتمال مبتلا شدن آنان به سرطان‌های دیگر از قبیل زبان، دهان، غدد، بزاق و حلق (‌۶ تا ‌۲۷ برابر)، سرطان بینی (‌۲ مرتبه)، گلو (‌۱۲ مرتبه)، مری (‌۸ تا ‌۱۰ برابر)، حنجره (۱۰ تا ‌۱۸ برابر)، معده( ۲ تا ‌۳ برابر)، کلیه (‌۵ برابر)، لوزالمعده (۲ تا ‌۵ برابر) و مقعد (‌۵ تا ۶ برابر) بیشتر وجود دارد. ‏

‏‎ دکتر رضایی با اشاره به اینکه خطر ابتلا به سرطان ریه با میزان مصرف روزانه و سن شروعسیگار ارتباط مستقیم دارد، یادآوری می‌کند: خطر سرطان ریه در افراد ۱۵ تا ۶۴ ساله‌ای که مصرف دخانیات را از ۱۵ سالگی شروع کرده‌اند، ۳ برابر افرادی است که سن شروع مصرف دخانیات آنان در ۲۵ سالگی بوده است.‏

سیگار و بیماری‌های قلبی عروقی

دکتر رضایی با بیان این مطلب که استعمال دخانیات با اثرگذاری بر روی عوامل انعقادی و نیز تغلیظ خون، احتمال تشکیل لخته و بسته شدن سرخرگ‌ها را افزایش می‌دهد، می‌گوید:سیگار با اثرگذاشتن بر روی رگ‌های کوچک، خون‌رسانی به بخش‌های انتهایی اندام‌ها را مختل می‌کند که این عارضه در افراد دیابتی که گرفتاری اعصاب محیطی نیز دارند، بسیار خطرناک است و احتمال قطع عضو را هم افزایش می‌دهد. از این رو سیگاری‌ها در دهه‌های سوم و چهارم زندگی خود ۵ برابر دیگران احتمال ابتلا به حمله قلبی دارند و یک سال پس از ترک سیگار، خطر بیماری عروق قلب آنان نصف می‌شود و ۱۵ سال پس از ترک، خطر نسبی مرگ ناشی از بیماری قلبی به حد افراد غیرسیگاری می‌رسد تنگی نفس، تپش قلب و افزایش فشارخون از اثرات قلبی زودرس استعمال دخانیات است.‏

وی می‌افزاید: استعمال سیگار به تنهایی خطر ابتلا به بیماری عروق قلبی را به‌طور متوسط ۲ برابر می‌کند و همچنین عامل ۲۱ درصد بیماری‌های کشنده قلبی است. دود سیگار مرگ و میر ناشی از بیماری‌های قلبی را برای همسران و فرزندان افراد سیگاری هم ۳ر۱ برابر افزایش می‌دهد، اضطراب ناشی از استعمال دخانیات خطر سکته قلبی مجدد را ۲ برابر و مرگ را ۳ برابر می‌کند و افسردگی نیز در ۲۵ درصد بیماران دچار ناراحتی‌های قلبی حاد، دیده می‌شود و مرگ و میر آنان را ۴ برابر می‌کند.‏

این متخصص بیماریهای داخلی با بیان این مطلب که سیگار کشیدن از راه‌های مختلفی بر قلب اثر می‌گذارد و یاد آوری می‌کند: دود سیگار محتوی نیکوتین که یک ماده شدیداً اعتیادآور است، ۳ اثر فوری در بدن دارد، ضربان در حال استراحت قلب را افزایش می‌دهد، فشار خون را موقتاً بالا می‌برد و رگ‌های خونی را منقبض می‌کند.‏ برخلاف افزایش ضربان قلب ناشی از فعالیت‌های بدنی، افزایش ضربان قلب به دلیل نیکوتین، حتی زمانی که فرد در حال استراحت است، ادامه می‌یابد.‏‏

دود سیگار محتوی مونوکسید کربن است و زمانی که استنشاق می‌شود، به کاهش توزیع اکسیژن در مغز، قلب و سایر قسمت‌های بدن می‌انجامد. به علاوه، سیگار کشیدن می‌تواند با کاهش خون‌رسانی و اکسیژن‌رسانی به جنین، به عوارضی در حاملگی منجر می‌شود. مونوکسید کربن میزان اکسیژن در دسترس قلب را کاهش می‌دهد و به افزایش چربی در لایه‌های داخلی شریان، به وضعیتی که به تصلب شرایین معروف است، کمک می‌کند و در نهایت، رگ‌های خونی، سفت‌تر و باریک‌تر می‌شود و جریان خون کاهش می‌یابد. گاهی یک لخته تشکیل می‌شود و جریان خون را می‌بندد که این انسداد علت عمده سکته‌های قلبی و مغزی است. سیگاری‌ها مشکلات مزمن بهداشتی زیادی مانند سرفه، کوتاهی نفس و عفونت‌های مکرر تنفسی را تجربه می‌کنند. به علاوه سیگار کشیدن، منجر به مشکلات جدی دراز مدت مانند بیماری‌های قلبی و ریوی مثل آمفیزم و سرطان‌های دهان و ریه می‌شود.‏

وی با بیان این مطلب که به دنبال قطع مصرف دخانیات، خطر نسبی ایجادسرطان به طورقابل توجهی کاهش می‌یابد، می‌گوید: بهترین راه پیشگیری از ابتلا به سرطان‌،سیگار نکشیدن است‎ ‎و این در حالی است که‏‏‎ ‎در استعمال دخانیات تنها خود فرد در معرض خطر و بیماری قرار ندارد، بلکه دود سیگار موجب بروز آسیب‌های جدی و خطرناک و از جمله سرطان و بیماری‌های قلبی و عروقی در همسر و فرزندان و تمامی افرادی که در آن فضای بسته قرار دارند، می‌شود.‏

‏‎ دکتر رضایی با بیان اینکه سرطان سومین عامل مرگ و میر در کشور به شمار می‌رود، می‌افزاید: با اجرای طرح‌های فرهنگ سازی و آموزشی و عزم جدی دولت برای اجرای طرح‌های پیشگیرانه و محدودیت استعمال سیگار و دیگر انواع دخانیات در محل‌های عمومی، می‌توان در راه ارتقاء دانش و سلامت جامعه گام برداشت. ‏‏

کاهش سن مصرف سیگار

‏ دکتر غلامرضا محمودی ـ عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی و سرپرست کلینیک ترک سیگار در مورد کاهش سن مصرف سیگار به گزارشگر روزنامه اطلاعات می‌گوید: این الگوی جهانی است؛ یعنی همیشه در همه جوامع، سال به سال سن مصرف کنندگانسیگار پایین می‌آید، چرا که بر روی نوجوانان و جوانان کارهای آموزشی انجام نمی‌شود. علاقه به کشیدن سیگار در ایران و در همه رده‌های سنی وجود دارد و باعث می‌شود نوجوانان و جوانان الگوپذیری از سنین بالاتر داشته باشند و یکسری کنجکاوی‌هایی را پیدا کنند که همین مسأله باعث شروع و یا تجربه مصرف سیگار  در سنین پایین می‌شود. چونسیگار به دلیل وجود نیکوتین به شدت اعتیارآور است، خیلی سریع شخص را معتاد می‌کند و به این ترتیب روحیه مصرف در او باقی می‌ماند و مجبور به تداوم مصرف می‌شود و از این روست کهسیگار را جزء موادمخدر می‌دانند. متأسفانه ما طی این سال‌ها آموزش‌های خاصی را برای جوانان نداشته‌ایم و آنها را به حال خود رها کرده‌ایم. ‏

اعتیاد به نیکوتین

دکتر محمودی در مورد اعتیاد به مصرف نیکوتین می‌گوید: طبق تعریف سازمان جهانی بهداشت، نیکوتین جزو مواد مخدر است و ماده مخدر هم ماده‌ای است که ۴ ویژگی را داشته باشد؛ اجبار به مصرف، تداوم مصرف، بروز عوارض در صورت قطع مصرف و بالاخره گرفتن پاداش در صورت مصرف مجدد. ‏

در موردسیگار به دلیل وجود نیکوتین در آن، این ۴ خصوصیت وجود دارد و فرد مجبور به مصرف مداوم آن می‌شود و اگر هم مصرفش را قطع کند، دچار یکسری مشکلات می‌شود و وقتی دوباره مصرف را از سر بگیرد، احساس آرامش می‌کند.

نیکوتین یک آلکویید بسیار قوی است که خیلی سریع در خون جذب می‌شود و به مغز می‌رسد و در مغز نیز باعث افزایش آدرنالین یا نووآدرنالین می‌شود. ترشح این مواد در خون سبب افزایش فشار آن می‌شود و ضربان قلب را نیز بالا می‌برد که در پی آن، مقدار هورمون کورتیزول و قندخون بالا می‌رود و همین عامل باعث سرخوشی شخص می‌شود، احساس تمرکز بیشتری می‌کند و انرژیک می‌شود و همه این خوشی‌ها بر اثر عملکرد نیکوتین در بدن است و وقتی فرد به این تجربه برسد که سرخوشی به وسیله نیکوتین برایش بوجود می‌آید، پایبند آن می‌شود.

این عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی با اشاره به این مطلب که از طریق ورزش، تنفس عمیق، نوشیدن آب و گرفتن حمام گرم نیز علائم سرخوشی در شخص به وجود می‌آید، می‌افزاید: این کارها همان اثری را کهسیگار برای فرد دارد، به وجود می‌آورند، ولی انجام آن‌ها مقداری سخت است یا فرد خیلی سریع نمی‌تواند آن‌ها را انجام دهد. او فقط یاد گرفته است که با سیگار کشیدن پاداشی را که می‌خواهد کسب کند و چون کسب می‌کند به این کار ادامه می‌دهد.

وی در مورد حمایت از قوانین ممنوعیت استعمال دخانیات در اماکن عمومی اظهار می‌دارد: آگاهی دادن به مردم برای احقاق حق خود و جلوگیری از تجاوز به حریم سلامت آنها و آلوده کردن هوا، موضوع بسیار با اهمیتی است. این قوانین علاوه بر حمایت از سلامت عمومی، تشویق‌کننده افراد سیگاری و قلیانی برای ترک آن‌ها نیز محسوب می‌شود و البته همکاری رسانه‌ها و به‌‌خصوص صدا و سیما، سینما، تئاتر و اصحاب هنر در این زمینه بسیار بااهمیت است. متاسفانه نتایج مطالعه انجام شده در ایران بیانگر آن‌ است که باوجود ممنوعیت نشان دادن صحنه‌های مربوط به استعمال دخانیات از جنبه‌های تبلیغ و ترویج در فیلم‌ها، سریال‌ها و برنامه‌های تفریحی، این پدیده روند تصاعدی دارد و از دهه۶۰ که میانگین آن۱/۳۹ ثانیه بوده، در دهه ۸۰ به ۳/۹۹ ثانیه رسیده که گامی برخلاف سلامت افراد جامعه و به‌‌خصوص کودکان و نوجوانان، به حساب می‌آید.

سرطان ریه‏

سرطان ریه‏

راه‌های ترک سیگار

ـ پیش‏ از ترک کاملسیگار، سعی کنید مکان‌هایی را به عنوان مکان‌های ممنوعه برای استعمال سیگار درنظر بگیرید و سپس در این مکان‌ها مثلاً منزل، محل کار و یا اماکن عمومی، به هیچ عنوانسیگار نکشید. همسر و فرزندان فرد سیگاری، افراد بسیار مناسبی برای کمک به او در ترک اعتیاد بهسیگار  هستند.

ـ برای‏ ترک سیگار باید ایجاد انگیزه کرد. انگیزه یعنی تلاش برای رسیدن فرد سیگاری به اینکه خود بخواهد، نه دیگران، به عبارت دیگر، اطرافیان فقط می‌توانند در ایجاد انگیزه، کمک‌کننده باشند و این خود فرد است که باید انگیزه را در خود ایجاد کند.

ـ لیستی‏ از معایب و فوایدسیگار را تهیه کنید و آن را منصفانه بخوانید. با توجه به تمامی جزییات، اگر تمایل به ترک سیگار پیدا کردید، آن را عقب نیندازید و حتماً در اسرع وقت شروع کنید.

ـ زمان‏ و نوع کاری را که با آنسیگار می‌کشید، مشخص کنید و به دلایل سیگار کشیدن خود در آن زمان و احساسی که بعد از مصرف سیگار داشته‌اید، فکر کنید.‏

پاسارگاد

Post source : http://www.ettelaat.com/

نوشته های مرتبط